เชื่อมอลูมิเนียมใช้ลวดอะไร ทำไมเชื่อมยาก

อลูมิเนียมเป็นวัสดุที่ทำให้ช่างฝีมือดี ๆ หงุดหงิดมาเยอะแล้วครับ เชื่อมเหล็กมาสิบปีคล่องมือ พอมาจับอลูมิเนียมครั้งแรกแทบท้อ ไม่ติดบ้าง ทะลุบ้าง แนวพรุนเป็นฟองน้ำบ้าง

แต่พอรู้ว่ามันงอแงเพราะอะไร ทุกอย่างเข้าที่เลยครับ มันไม่ได้ยาก แค่ไม่เหมือนเหล็ก แล้วเราเผลอเอาวิธีเชื่อมเหล็กไปใช้

ทำไมอลูมิเนียมถึงเชื่อมยาก

มี 3 ข้อครับ และทุกปัญหาที่เจอหน้างานย้อนกลับมาที่ 3 ข้อนี้หมด

1. ผิวมันมีเกราะที่ทนร้อนกว่าเนื้อข้างในสามเท่า

อลูมิเนียมทำปฏิกิริยากับอากาศทันทีที่เจอ เกิดเป็นฟิล์มอะลูมิเนียมออกไซด์เคลือบผิวไว้ ปัญหาคือเนื้ออลูมิเนียมหลอมที่ 660°C แต่ฟิล์มออกไซด์หลอมที่ราว 2,000°C

แปลว่าถ้าไม่ขัดออกก่อน เนื้อข้างในละลายเป็นน้ำไปแล้วแต่เกราะข้างนอกยังอยู่ครบ น้ำอลูมิเนียมเลยไหลอยู่ใต้ฟิล์มโดยไม่เชื่อมติดกัน ที่เชื่อมแล้ว "ดูเหมือนติดแต่เคาะแล้วหลุด" ก็เรื่องนี้แหละครับ

2. มันระบายความร้อนเร็วกว่าเหล็กราว 5 เท่า

ตอนเริ่มเชื่อมความร้อนวิ่งหนีออกไปทั่วชิ้นงานจนจุดอาร์กไม่ติด ต้องใช้แอมป์สูง แต่พอเชื่อมไปสักพักทั้งชิ้นงานร้อนสะสมจนอิ่มตัว ทีนี้แอมป์เท่าเดิมกลับกลายเป็นสูงเกินไป แล้วทะลุ

ที่ช่างบ่นว่า "ตอนแรกไม่ติด พอติดแล้วทะลุ" คือเรื่องนี้ครับ

3. มันไม่เปลี่ยนสีก่อนหลอม

เหล็กจะบอกเราว่ากำลังจะหลอมแล้วด้วยการเปลี่ยนเป็นสีแดงส้ม แต่อลูมิเนียมสีเงินอยู่อย่างนั้นจนถึงวินาทีที่มันยุบตัวลงไปเป็นรู ไม่มีสัญญาณเตือนใด ๆ ทั้งสิ้น

ข้อนี้ทำให้มือใหม่เจาะรูบนงานเยอะที่สุดครับ ต้องอาศัยดูที่แอ่งน้ำโลหะว่าเริ่มเป็นเงาวาวหรือยังแทน

สิ่งที่ต้องทำก่อนเชื่อมทุกครั้ง

ข้อนี้ห้ามข้ามเด็ดขาด ข้ามแล้วที่เหลือทำดีแค่ไหนก็ไม่ช่วยครับ

1. เช็ดน้ำมันและคราบสกปรกออกก่อน ด้วยอะซิโตนหรือแอลกอฮอล์ ทำขั้นนี้ก่อนขัดเสมอ ไม่งั้นจะขัดน้ำมันฝังลงไปในเนื้อ
2. ขัดฟิล์มออกไซด์ออก ด้วยแปรงลวดสแตนเลสขนละเอียด ขัดตรงแนวที่จะเชื่อมและข้างละสัก 2–3 ซม.
3. เชื่อมทันที ฟิล์มออกไซด์เริ่มสร้างตัวใหม่ภายในไม่กี่นาที ขัดแล้วอย่าทิ้งไว้ข้ามวัน

⛔ แปรงลวดที่ใช้ขัดอลูมิเนียม ต้องแยกไว้สำหรับอลูมิเนียมเท่านั้น ห้ามใช้อันเดียวกับที่เคยแปรงเหล็กหรือสแตนเลส เพราะผงเหล็กที่ติดมาจะฝังลงในเนื้ออลูมิเนียมแล้วทำให้แนวเปราะและเป็นจุดกัดกร่อน

ที่สำคัญคือห้ามใช้ใบเจียรหรือกระดาษทรายขัดอลูมิเนียมครับ เม็ดขัดจะหลุดฝังลงในเนื้อที่อ่อนนุ่ม กลายเป็นสิ่งแปลกปลอมในแนวเชื่อม ใช้แปรงลวดอย่างเดียวพอ

เลือกลวดเบอร์ไหน

ลวดอลูมิเนียมมีอยู่ 2 ตระกูลหลักครับ จำแค่นี้ก็เลือกถูกแล้ว

เบอร์ลวด	ใช้กับงาน
4043 (ผสมซิลิกอน)	ตัวอเนกประสงค์ ใช้ได้กว้างที่สุด น้ำโลหะไหลลื่น แนวสวย เชื่อมง่ายที่สุด เหมาะอลูมิเนียมเส้น อลูมิเนียมหล่อ งานทั่วไป
5356 (ผสมแมกนีเซียม)	แข็งแรงกว่า 4043 ชัดเจน ทนน้ำเค็ม เหมาะงานรับแรงสั่น งานเรือ งานโครงสร้าง งานที่ต้องอโนไดซ์ทีหลัง
4047 (ซิลิกอนสูง)	ไหลลื่นที่สุด จุดหลอมต่ำ เหมาะงานอลูมิเนียมหล่อ งานอุดรอยรั่ว งานที่ต้องการเติมเต็มร่อง
5183	แข็งแรงสูงสุดในกลุ่มที่ใช้กันทั่วไป งานทางทะเล ถังบรรจุ

เลือกไม่ถูกจริง ๆ เอา 4043 ไปก่อนครับ เชื่อมง่ายที่สุด แนวสวยที่สุด และใช้ได้กับงานส่วนใหญ่ที่เจอ

แล้วเมื่อไรควรเป็น 5356 — เมื่องานต้องรับแรงจริงจัง โดนสั่นสะเทือน โดนน้ำทะเล หรือเชื่อมเสร็จแล้วจะเอาไปชุบอโนไดซ์ (4043 ชุบแล้วแนวจะออกสีเทาดำ ต่างจากเนื้อเดิมชัดเจน ส่วน 5356 สีกลืนกว่ามาก)

ที่ร้านมีให้เลือกทั้งสามระบบ — งานอาร์กอนใช้ ER4043 · ER5356 · ER4047 · งาน MIG ใช้ ER4043 · ER5356 · ER5183 หรือ ม้วนเล็ก 0.5 กก. สำหรับงานซ่อม

จะเชื่อมด้วยวิธีไหนดี

วิธี	เหมาะกับ	ข้อจำกัด
อาร์กอน TIG	งานบาง งานประณีต งานโชว์แนว ควบคุมความร้อนได้ละเอียด	ช้า ต้องมีตู้ที่ออกไฟ AC ได้
MIG	งานหนา 3 มม. ขึ้นไป งานยาว ๆ ต้องการความเร็ว	ลวดอลูมิเนียมนิ่ม ป้อนยาก ต้องปรับตู้
ลวดธูปอลูมิเนียม	งานซ่อมหยาบ ๆ นอกสถานที่ ไม่มีถังแก๊ส	แนวไม่สวย คุมยาก ต้องอุ่นงานก่อน
ลวดประสานไฟแก๊ส	ซ่อมหม้อน้ำ ท่อแอร์ รอยรั่วเล็ก ๆ	ไม่ใช่งานรับแรง

ถ้าเชื่อมอาร์กอน ต้องใช้ไฟ AC เท่านั้นครับ เพราะช่วงคลื่นขั้วบวกจะทำหน้าที่ระเบิดฟิล์มออกไซด์ออกให้เอง ซึ่ง DC ทำไม่ได้ และให้ใช้ทังสเตนหัวเขียว WP หรือหัวฟ้า WL20 ที่ใช้ได้ทั้ง AC และ DC ส่วนแก๊สใช้อาร์กอน 100% ห้ามผสม CO2 เด็ดขาด

ถ้าเชื่อม MIG ลวดอลูมิเนียมนิ่มกว่าลวดเหล็กมาก ป้อนผ่านสายยาว ๆ แล้วมันจะย่นพันกันเป็นรังนก แก้ด้วยการเปลี่ยนสายในเป็นแบบเทฟลอน เปลี่ยนลูกกลิ้งเป็นร่องตัว U และคลายแรงบีบลง หรือถ้ามีงบก็ใช้หัวเชื่อมแบบมีมอเตอร์ป้อนลวดในตัวไปเลยจะจบปัญหาที่สุด

อีกข้อคือ MIG อลูมิเนียมต้องดันหัวเชื่อมไปข้างหน้า ไม่ใช่ลากถอยหลังแบบเหล็ก เพื่อให้แก๊สคลุมล่วงหน้าไปก่อนถึงจุดเชื่อม

อลูมิเนียมหล่อ ซ่อมได้ไหม

ได้ครับ แต่ยากกว่าอลูมิเนียมเส้นพอสมควร เพราะเนื้อหล่อมักมีรูพรุนและน้ำมันเก่าซึมอยู่ในเนื้อมาหลายปี

• ใช้ ER4047 หรือ AlSi12 ซึ่งซิลิกอนสูง ไหลดีและทนร้าวกว่า
• เจียรเปิดร่องให้กว้างกว่าที่คิด แล้วขัดจนเห็นเนื้อเงินสะอาด
• อุ่นชิ้นงานก่อนราว 100–150°C ช่วยไล่ความชื้นและลดความเค้น แต่อย่าเกิน 200°C เพราะอลูมิเนียมอ่อนตัวเร็วมาก
• ถ้าเชื่อมแล้วเห็นฟองผุดขึ้นมาตลอด แปลว่ามีน้ำมันซึมอยู่ในเนื้อ ต้องเผาไล่หรือล้างให้หมดก่อน ฝืนเชื่อมต่อไปก็พรุนอยู่ดี

ถ้าเป็นงานซ่อมหม้อน้ำหรือท่อรั่วเล็ก ๆ ที่ไม่ต้องรับแรง ใช้ ลวดประสานอลูมิเนียมไส้ฟลักซ์ในตัว กับไฟแก๊สจะง่ายกว่ามากครับ ไม่ต้องมีตู้เชื่อม

เชื่อมอลูมิเนียมติดกับเหล็กได้ไหม

ตอบตรง ๆ เลยครับ — เชื่อมด้วยวิธีหลอมละลายปกติไม่ได้

เพราะสองตัวนี้ผสมกันแล้วจะเกิดสารประกอบที่เปราะมาก เชื่อมได้อยู่หรอกครับ แต่รับแรงไม่ได้เลย เคาะแรง ๆ ก็หลุด

ถ้าจำเป็นต้องต่อกันจริง ๆ ให้ใช้วิธีทางกลแทน เช่น ยึดน็อต ย้ำหมุด หรือใช้แผ่นเปลี่ยนผ่านสำเร็จรูปที่เขาผลิตมาเฉพาะ อย่าพยายามเชื่อมตรง ๆ ครับ เสียเวลาเปล่า

คำถามที่พบบ่อย

เชื่อมอลูมิเนียมใช้ลวดอะไร

งานทั่วไปใช้ 4043 ครับ เชื่อมง่ายที่สุด แนวสวย ใช้ได้กับอลูมิเนียมส่วนใหญ่รวมถึงงานหล่อ ส่วนงานที่ต้องรับแรงจริงจัง โดนสั่นสะเทือน โดนน้ำทะเล หรือจะเอาไปชุบอโนไดซ์ ให้ใช้ 5356 ซึ่งแข็งแรงกว่าและสีแนวกลืนกับเนื้อเดิมมากกว่า

ทำไมเชื่อมอลูมิเนียมแล้วแนวพรุนเป็นฟองน้ำ

สาเหตุหลักคือความสะอาดครับ อาจเป็นน้ำมันหรือความชื้นบนผิวที่ไม่ได้เช็ดออก ฟิล์มออกไซด์ที่ไม่ได้ขัด หรือแก๊สอาร์กอนไม่คลุมแนวเพราะมีลมพัดหรือยื่นลวดยาวเกิน ให้ไล่เช็กตามลำดับนี้ — เช็ดอะซิโตน ขัดแปรงลวดสแตนเลส แล้วดูว่าแก๊สออกครบไหม

ตู้เชื่อมธรรมดาเชื่อมอลูมิเนียมได้ไหม

ถ้าเป็นอาร์กอน ต้องเป็นตู้ที่ออกไฟ AC ได้เท่านั้น ตู้ TIG ที่มีแต่ DC เชื่อมอลูมิเนียมไม่ได้ครับ เพราะไม่มีช่วงคลื่นที่จะระเบิดฟิล์มออกไซด์ออก ส่วนตู้เชื่อมธูปทั่วไปพอใช้ลวดธูปอลูมิเนียมได้อยู่ แต่คุมยากและแนวไม่สวย เหมาะแค่งานซ่อมหยาบ ๆ

4043 กับ 5356 ใช้แทนกันได้ไหม

ใช้แทนกันได้ในงานทั่วไปที่ไม่ได้รับแรงมากครับ แต่ถ้าเป็นงานโครงสร้างหรืองานที่มีสเปกกำหนด ต้องใช้ตามที่ระบุ เพราะคุณสมบัติต่างกันจริง 5356 แข็งแรงกว่าแต่น้ำโลหะหนืดกว่าเชื่อมยากกว่า ส่วน 4043 ไหลลื่นกว่าแต่แรงดึงต่ำกว่า

ทำไมเชื่อมแล้วเหมือนติดแต่เคาะทีเดียวหลุด

เกือบ 100% คือไม่ได้ขัดฟิล์มออกไซด์ออกก่อนครับ เนื้ออลูมิเนียมข้างในละลายแล้วจริง แต่ฟิล์มออกไซด์ที่ทนร้อนถึง 2,000 องศายังคั่นอยู่ น้ำโลหะสองฝั่งเลยไม่ได้หลอมรวมกัน ต้องขัดด้วยแปรงลวดสแตนเลสให้เห็นเนื้อเงินสดใหม่แล้วเชื่อมทันที

ไม่แน่ใจว่างานนี้ใช้เบอร์ไหน ปรึกษาได้ไหม

โทรหรือแอด LINE มาได้เลยครับ บอกว่าอลูมิเนียมเป็นเส้นหรือของหล่อ หนาเท่าไร ใช้ตู้อะไร และงานต้องรับแรงหรือโดนน้ำทะเลไหม เดี๋ยวเราแนะนำเบอร์ลวดกับขนาดที่เหมาะให้ มีครบทั้งลวดอาร์กอน ลวด MIG ลวดธูป และลวดประสานอลูมิเนียม ราคาพิเศษสำหรับร้านค้า โรงงาน และผู้รับเหมา จัดส่งทั่วไทย