เชื่อมอาร์กอน TIG มือใหม่เริ่มยังไง ทังสเตนหัวสีไหน

งานอาร์กอนเป็นงานที่แนวเชื่อมสวยที่สุดในบรรดาการเชื่อมทั้งหมดครับ เป็นเกล็ดเรียงเหมือนเหรียญซ้อนกัน ไม่มีสแลก ไม่มีสะเก็ด

แต่ก็เป็นงานที่มือใหม่ท้อเร็วที่สุดเหมือนกัน เพราะต้องใช้สองมือกับหนึ่งเท้าพร้อมกัน แถมยังมีศัพท์แปลก ๆ เต็มไปหมด หัวสีอะไร ไฟ AC หรือ DC แก๊สกี่ลิตร

มาไล่ทีละเรื่องครับ จริง ๆ แล้วมีแค่ไม่กี่ข้อที่ต้องรู้

อาร์กอนต่างจากลวดธูปยังไง

ลวดธูปคือตัวลวดเป็นทั้งตัวอาร์กและตัวเติมเนื้อ ลวดละลายลงไปเป็นแนวเชื่อม

ส่วนอาร์กอนแยกหน้าที่กันครับ — แท่งทังสเตนทำหน้าที่จุดอาร์กอย่างเดียว ไม่ละลาย แล้วเราถือลวดเติมอีกมือหนึ่งจุ่มเข้าไปในแอ่งน้ำโลหะเอง ส่วนแก๊สอาร์กอนทำหน้าที่คลุมกันอากาศ

นี่คือเหตุผลที่มันคุมได้ละเอียดกว่ามาก เพราะเราสั่งได้ว่าจะเติมเนื้อเมื่อไหร่ เติมเท่าไหร่ แยกจากความร้อน

ทังสเตนหัวสีอะไร ใช้กับงานไหน

สีหัว	รหัส	ใช้กับ
แดง	WT20	เหล็กและสแตนเลส ไฟ DC จุดง่าย ทนกระแสสูง ตัวที่ใช้กันมากที่สุด
เขียว	WP	อลูมิเนียม ไฟ AC โดยเฉพาะ
ทอง	WL15	ใช้ได้ทั้ง AC และ DC ไม่ต้องสลับแท่ง
ฟ้า	WL20	ใช้ได้ทั้ง AC และ DC จุดติดง่าย อาร์กนิ่ง

ถ้าเพิ่งเริ่มและยังไม่รู้ว่าจะเชื่อมอะไรบ้าง ซื้อหัวฟ้า WL20 หรือหัวทอง WL15 ไปเลยครับ ใช้ได้หมดทุกงาน ไม่ต้องมานั่งสลับแท่งไปมาแล้วลืมว่าอันไหนคืออันไหน

ส่วนใครแยกงานชัดเจนอยู่แล้วก็ หัวแดง WT20 สำหรับเหล็กและสแตนเลส กับ หัวเขียว WP สำหรับอลูมิเนียม ดูทั้งหมวดที่ ลวดทังสเตน

เจียรปลายทังสเตนยังไง เรื่องนี้สำคัญกว่าที่คิด

มือใหม่มักไม่รู้ว่าปลายทังสเตนมีผลกับแนวเชื่อมมาก และเจียรผิดวิธีทำให้อาร์กส่ายไปมาคุมไม่ได้

• ไฟ DC (เหล็ก สแตนเลส) — เจียรปลายให้แหลมเป็นกรวย ยาวประมาณ 2–2.5 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางแท่ง
• ไฟ AC (อลูมิเนียม) — เจียรให้มนกลมเหมือนหัวไม้ขีด หรือปล่อยให้มันกลมเองตอนอาร์ก
• ⭐ ต้องเจียรตามแนวยาวของแท่งเสมอ ห้ามเจียรขวางแท่ง — ถ้าเจียรขวาง ร่องรอยเจียรจะวิ่งรอบแท่ง ทำให้อาร์กกระโดดไปมาไม่นิ่ง
• ใช้หินเจียรที่แยกไว้สำหรับทังสเตนเท่านั้น ไม่ปนกับงานเหล็ก

ถ้าปลายทังสเตนไปแตะน้ำเหล็กเมื่อไหร่ ต้องหยุดแล้วเจียรใหม่ครับ เพราะเนื้อเหล็กที่ติดปลายจะทำให้อาร์กเสียและปนเปื้อนแนว

ตั้งค่าเบื้องต้น

งาน	ชนิดไฟ	ทังสเตน	แก๊ส
เหล็กเหนียว	DC ทังสเตนขั้วลบ	แดง ทอง ฟ้า	อาร์กอน 100%
สแตนเลส	DC ทังสเตนขั้วลบ	แดง ทอง ฟ้า	อาร์กอน 100%
อลูมิเนียม	AC	เขียว ทอง ฟ้า	อาร์กอน 100%

กระแสตั้งเท่าไร สูตรคร่าว ๆ ที่ใช้ได้จริงคือ ความหนาชิ้นงาน 1 มม. ต่อ 30–40 แอมป์ เช่นเหล็กหนา 2 มม. ก็ราว 60–80 แอมป์ ส่วนอลูมิเนียมให้เพิ่มจากนี้อีกราว 25% เพราะมันระบายความร้อนเร็วกว่ามาก

แก๊สกี่ลิตร ทั่วไป 6–12 ลิตร/นาที ปรับตามขนาดถ้วยเซรามิก ถ้าเปิดแรงเกินไปแก๊สจะปั่นป่วนแล้วดูดอากาศเข้าแนวแทน ไม่ใช่ยิ่งเยอะยิ่งดีครับ

อีกอย่างที่มือใหม่มักลืมคือ post-flow หรือแก๊สที่ไหลต่อหลังปล่อยสวิตช์ ตั้งไว้ราว 5–10 วินาที เพื่อคลุมแนวและปลายทังสเตนตอนที่ยังร้อนแดงอยู่ ถ้าไม่มี post-flow ปลายทังสเตนจะดำและแนวปลายจะเป็นสีดำ

ท่าจับและลำดับที่ถูก

1. วางถ้วยเซรามิกให้ปลายทังสเตนยื่นพ้นออกมาราว 3–5 มม.
2. เอียงหัวเชื่อมจากแนวตั้งราว 15 องศา ชี้ไปทางทิศที่จะเดิน
3. เหยียบคันเร่ง จุดอาร์ก แล้วรอจนเห็นแอ่งน้ำโลหะเป็นเงาวาวก่อน อย่ารีบเติมลวด
4. จุ่มลวดเติมเข้าที่ขอบด้านหน้าของแอ่ง แตะแล้วดึงออกทันที ไม่ใช่จ่อค้างไว้
5. เลื่อนหัวเชื่อมไปข้างหน้านิดหนึ่ง แล้วจุ่มลวดอีกครั้ง ทำเป็นจังหวะสม่ำเสมอ

เคล็ดลับที่ช่วยได้มากคือ ห้ามเอาลวดเติมไปจ่อใต้ปลายทังสเตน ให้จุ่มที่ขอบแอ่งเสมอ ไม่งั้นลวดจะละลายแล้วหยดลงมาโดนทังสเตน แล้วต้องหยุดเจียรใหม่

ลวดเติมเหล็กมีให้เลือกทั้ง ER70S-6 ARCTECH หลอด 5 กก. · KOBELCO TG-S50 · HYUNDAI ST-50G ดูทั้งหมวดที่ ลวดอาร์กอนเหล็ก ส่วนงานสแตนเลสดูที่ ลวดอาร์กอนสแตนเลส

อาการที่มือใหม่เจอบ่อย

อาการ	สาเหตุ
ทังสเตนดำ ปลายบวมเป็นตุ่ม	แก๊สไม่พอ · ไม่มี post-flow · แท่งเล็กเกินไปสำหรับกระแสที่ใช้ · ต่อขั้วผิดเป็นขั้วบวก
แนวเชื่อมออกมาสีดำหรือเทาด้าน	แก๊สคลุมไม่พอ · ยื่นทังสเตนยาวเกิน · มีลมพัด · ผิวงานสกปรก
อาร์กส่ายไปมาไม่นิ่ง	เจียรปลายทังสเตนขวางแท่ง · ปลายทังสเตนปนเปื้อน · สายดินหลวม
ลวดเติมติดในแอ่งดึงไม่ออก	กระแสต่ำไป แอ่งไม่ร้อนพอ · จุ่มลวดเร็วเกินก่อนแอ่งเป็นเงา
แนวนูนเป็นตุ่ม ๆ ไม่ต่อเนื่อง	จุ่มลวดเยอะเกินต่อครั้ง · เดินหัวเชื่อมช้าไป
เจาะทะลุงานบ่อย	กระแสสูงไป · แช่ที่เดิมนานเกิน · ไม่ได้ใช้แผ่นรองหลังงาน

มือใหม่ควรฝึกอะไรก่อน

อย่าเพิ่งเชื่อมงานจริงครับ ฝึกตามลำดับนี้จะเร็วกว่ามาก

1. ฝึกลากแอ่งเปล่า ไม่ต้องเติมลวด เอาเหล็กแผ่นมาลากให้แอ่งน้ำโลหะขนาดเท่ากันตลอดแนว ข้อนี้ฝึกการคุมความร้อนและความเร็วมือ
2. ฝึกจุ่มลวดเป็นจังหวะ พอคุมแอ่งได้แล้วค่อยเติมลวด ให้ได้เกล็ดถี่สม่ำเสมอ
3. ฝึกต่อชนสองแผ่น แล้วค่อยขยับไปท่าตั้งและท่าอื่น

คนส่วนใหญ่ข้ามข้อ 1 ไปเลย แล้วไปติดอยู่ตรงที่แนวไม่สม่ำเสมอ ทั้งที่ปัญหาอยู่ที่ยังคุมแอ่งไม่ได้ตั้งแต่ต้นครับ

คำถามที่พบบ่อย

เชื่อมอาร์กอนใช้ทังสเตนหัวสีอะไร

เหล็กและสแตนเลสใช้หัวแดง WT20 กับไฟ DC ส่วนอลูมิเนียมใช้หัวเขียว WP กับไฟ AC ถ้าไม่อยากสลับแท่งไปมาให้ใช้หัวทอง WL15 หรือหัวฟ้า WL20 ซึ่งใช้ได้ทั้ง AC และ DC เหมาะกับร้านที่เชื่อมหลายวัสดุ

ทำไมเชื่อมอาร์กอนแล้วแนวออกมาดำ

เกือบทุกครั้งคือแก๊สคลุมแนวไม่พอครับ ไล่เช็ก 4 ข้อ — ถังแก๊สยังมีไหม ตั้งกี่ลิตรต่อนาที (ควร 6–12) ยื่นทังสเตนพ้นถ้วยยาวเกิน 5 มม. หรือเปล่า และมีลมพัดผ่านจุดเชื่อมไหม อีกข้อที่ลืมกันบ่อยคือไม่ได้ตั้ง post-flow ให้แก๊สไหลต่อหลังปล่อยสวิตช์ราว 5–10 วินาที

ตู้เชื่อมอาร์กอนธรรมดาเชื่อมอลูมิเนียมได้ไหม

ได้เฉพาะตู้ที่ออกไฟ AC ได้ครับ ตู้ TIG ที่มีแต่ DC เชื่อมอลูมิเนียมไม่ได้ เพราะไม่มีช่วงคลื่นขั้วบวกที่จะทำหน้าที่ระเบิดฟิล์มออกไซด์บนผิวออก ตอนซื้อตู้ให้ดูว่าระบุ AC/DC TIG ไม่ใช่ DC TIG อย่างเดียว

เชื่อมอาร์กอนกับเชื่อมธูป อันไหนควรเริ่มก่อน

ถ้าเป้าหมายคือทำงานได้เร็ว เริ่มที่ลวดธูปครับ อุปกรณ์ถูกกว่า เรียนรู้เร็วกว่า และใช้ได้กับงานส่วนใหญ่ที่เจอ แต่ถ้าเป้าหมายคืองานสแตนเลสที่ต้องโชว์แนว งานท่อบาง หรืองานอลูมิเนียม ต้องไปทางอาร์กอนอยู่ดี หลายคนเริ่มจากธูปแล้วค่อยต่อยอดไปอาร์กอนทีหลัง

ยื่นทังสเตนพ้นถ้วยได้ยาวแค่ไหน

ทั่วไปราว 3–5 มม. ครับ ยื่นยาวกว่านั้นแก๊สจะคลุมไม่ถึงปลายแล้วแนวจะดำ แต่ถ้าต้องเชื่อมในมุมอับที่เข้าไม่ถึงจริง ๆ ให้เปลี่ยนไปใช้ถ้วยแก๊สแบบมีตะแกรงกระจายแก๊ส ซึ่งยอมให้ยื่นยาวกว่าปกติได้โดยแก๊สยังคลุมอยู่

อยากเริ่มงานอาร์กอน ต้องซื้ออะไรบ้าง

โทรหรือแอด LINE มาคุยได้เลยครับ บอกว่าจะเชื่อมวัสดุอะไรเป็นหลักและตู้ที่มีอยู่เป็นรุ่นไหน เดี๋ยวเราแนะนำทังสเตนหัวสีที่เหมาะ ขนาดแท่ง ลวดเติม และของสิ้นเปลืองที่ควรมีติดร้าน มีครบทั้งลวดอาร์กอนเหล็ก สแตนเลส และอลูมิเนียม ราคาพิเศษสำหรับร้านค้า โรงงาน และผู้รับเหมา